TRỊNH CÔNG SƠN 
Bầu Trời Âm Nhạc
KHẢO LUẬN VỀ BÙI GIÁNG & TRỊNH CÔNG SƠN
NGUYEN QUANG THANH biên soạn

What a piece of dust transformed
Into me then growing a day
Wonderful sand-dust
The sun shines a wander life

What a piece of dust transformed
Into me then changed back sand-dust
Exhausted sand-dust
Such the sound beats continually

Human life years suddenly
Afternoon hairs dye white all
Everywhere dead leaves fall down
That's life man will die a day


What a sun lights up my heart
For love grinds things into pebble
So sorry face down
Day by day wait for good news

What deciduous a jungle
Has been woken up from abyss
Sand-dust destiny
Unknown as ink blot erased


Hạt bụi nào hóa kiếp thân tôi
Để một mai vươn hình hài lớn dậy
Ôi cát bụi tuyệt vời
Mặt trời soi một kiếp rong chơi

Hạt bụi nào hóa kiếp thân tôi
Để một mai tôi về làm cát bụi
Ôi cát bụi mệt nhoài
Tiếng động nào gõ nhịp khôn nguôi

Bao nhiêu năm làm kiếp con người
Chợt một chiều tóc trắng như vôi
Lá úa trên cao rụng đầy
Cho trăm năm vào chết một ngày

Mặt trời nào soi sáng tim tôi
Để tình yêu xay mòn thành đá cuội
Xin úp mặt bùi ngùi
Từng ngày qua mỏi ngóng tin vui

Cụm rừng nào lá xác xơ cây
Từ vực sâu nghe lời mời đã dậy
Ôi cát bụi phận này
Vết mực nào xóa bỏ không hay

1965
CÁT BỤI
TRỊNH CÔNG SƠN

SAND-DUST
English: by Nguyen Quang Thanh

GHI CHÚ BÊN ĐỜI

Cát Bụi


Gọi phận người là cát bụi, đó không phải là cách nói thái quá, thậm xưng, hay bi đát hóa sự việc. Mà đó là một cách nhìn nhận thẳng thắn về một sự thật. Nếu tưởng rằng con người là to lớn lắm, thì đây mới thật là một cách nhìn thô sơ đến bi đát.
Người cầu đạo, với một tinh thần lạc quan, là người thản nhiên nhìn thẳng vào sự thật phận người cát bụi, để rồi sống thích nghi với thân phận tinh tú phù du của mình giữa muôn triệu tinh tú khác. Hãy rong chơi dưới ánh mặt trời, trong chừng mực tuyệt vời mà cát bụi nào đã hóa kiếp thân tôi. Đó là quà tặng, một quà tặng tuyệt vời của vũ trụ.

Hạt bụi nào hóa kiếp thân tôi
Để một mai vươn hình hài lớn dậy
Ôi cát bụi tuyệt vời
Mặt trời soi một kiếp rong chơi ...

Vui vẻ yêu đời mình cát bụi, yêu vai trò tinh tú phù du này trong cuộc đời, và đừng vùng vẫy để mong được trường tồn, đừng mong cầu thoát khỏi thân phận trần ai. Vì chắc chắn mai đây tóc này sẽ bạc, lá kia sẽ úa vàng, thân xác này sẽ hao gầy, phận này sẽ quay về (tức là tiếp tục rong chơi) làm cát bụi không tên.

Thôi, đó là sự thật, một sự thật vui vẻ. Hãy nhìn nhận đi, đừng sợ hãi, đừng né tránh. Vui vẻ nhìn sự thật, đừng hoảng hốt, đừng vội vàng đạp đổ chung quanh để ảo tưởng rằng mình bất tử hơn đời. Hãy khiêm tốn nhìn nhận nhau, giúp đỡ nhau, yêu thương nhau như chúng ta đều là cát bụi phận người. Hãy để ánh sáng tình yêu soi sáng tim mình. Chính tình yêu sẽ giúp mình làm người biết nâng đỡ chung quanh bằng cả con tim và khối óc. Chính tình yêu sẽ giúp mình thôi không tự cao tự đại, thôi không còn tưởng mình to lớn như núi non nữa. Chính tình yêu sẽ giúp mình biết tự đãi lọc mình, xay nhỏ lòng tự cao của mình, để trở thành người biết khiêm tốn như đá cuội  đơn sơ. Chính tình yêu sẽ giúp mình làm một hạt bụi thanh tịnh, một hạt bụi vô nhiễm, giữa muôn triệu bụi trần tinh tú vi vu.

Mặt trời nào soi sáng tim tôi
Để tình yêu xay mòn thành đá cuội
Xin úp mặt bùi ngùi
Từng ngày qua mỏi ngóng tin vui

Ngóng tin vui của một ngày mà núi non tự cao tự đại trong lòng người được tình yêu hóa giải thành những viên đá cuội khiêm tốn giữa lòng đời.  Để lắng nghe phận này cát bụi, để biết phận này cũng dễ xóa nhòa như một vết mực ngẫu nhiên. Để khiêm tốn mở rộng lòng mình. Để cho tình yêu trở lại. Để cho cát bụi bây giờ được cùng nhau vui khiêm tốn giữa đời cát bụi phù du.

Khảo Luận Về Bùi Giáng và Trịnh Công Sơn  -  Nguyen Quang Thanh biên soạn
Website: www.nguyenquangthanh.com - tác giả tự trình bày