TRỊNH CÔNG SƠN 


CHUYỆN TÌNH CHIA TAY CỦA TRỊNH CÔNG SƠN


Chuyện tình của tôi, có lẽ tôi không nên kể cho ai nghe. Và có lẽ tôi cũng không nên giữ kín mãi một mình. Thôi thì để tôi tâm sự với mây gió cho vơi cạn phần nào bứt rứt. Một hôm, tôi ngậm ngùi nghe tôi thổ lộ chuyện tình của tôi với gió mây thế này:

Có nụ hồng ngày xưa rớt lại
Bên cạnh đời tôi đây
Có chút tình thoảng như gió vội
Tôi chợt nhìn ra tôi…
…Tình như nắng vội tắt chiều hôm
Tình không xa nhưng không thật gần
Tình như đá hoài những chờ mong
Tình vu vơ sao ta muộn phiền
(Trịnh Công Sơn, Như Một Lời Chia Tay)

Vậy đó là sự thật về chuyện tình của tôi. Có lẽ vì tôi quá đa cảm nên tôi sợ chuyện tình của tôi mong manh. Có lẽ vì tôi quá thiết tha nên tôi thấy chuyện tình của tôi xa vắng. Có lẽ vì tôi quá hy vọng nên tôi nghe chuyện tình của tôi phập phồng. Có lẽ vì tôi quá đa sầu nên tôi tưởng chuyện tình của tôi phiền muộn.

Hình như tôi càng nâng niu quí mến chuyện tình của tôi bao nhiêu, lòng tôi càng nôn nao lo lắng bấy nhiêu. Tôi sợ mất nó. Sợ nó sẽ không còn của tôi. Tôi lo nghĩ đến nỗi, ngẫu nhiên, có lần tôi ngước mắt nhìn xa xa ra cuối trời, tôi thấy hình như những đóa hoa vàng mơ hồ kia đang lên tiếng, bóng gió nói với tôi cái điều tôi không dám nghe: rồi một ngày kia cuộc tình của tôi sẽ không còn ở lại với tôi.

Đóa hoa vàng mỏng manh cuối trời
Như một lời chia tay
(Trịnh Công Sơn, Như Một Lời Chia Tay)

Chia tay chuyện tình của tôi sao? Buồn ơi! Nghĩa là những gì tôi lo lắng hôm qua là có thật? Nghĩa là tình tôi mong manh như nắng, vừa vươn lên lúc sáng sớm rồi vội vàng chìm tắt lúc chiều hôm? Nghĩa là tình như xa gần còn đây trong phút chốc trước, nhưng có thể không thật còn đây trong phút chốc sau? Nghĩa là tình sầu lặng lẽ như sỏi đá lặng câm, chỉ hoài công chờ đợi và không bao giờ được thỏa mãn mong chờ? Nghĩa là cho dù một chút mù sương vu vơ xảy ra cho cuộc tình của tôi đi nữa, thì cũng có thể khiến trái tim mềm mại của tôi phiền muộn giây giưa?

Tình như nắng vội tắt chiều hôm
Tình không xa nhưng không thật gần
Tình như đá hoài những chờ mong
Tình vu vơ sao ta muộn phiền

Chuyện tình của tôi tự nó đã buồn. Còn buồn hơn nữa là khi chuyện tình của tôi chia tay tôi! Nhưng biết làm sao đây. Khi đất trời dìu dắt chuyện tình như thế thì đành phải thế mà đi. Tôi tự an ủi mình bằng cách lý luận cho xuôi dòng. Chia tay, cũng có nghĩa là tôi sẽ giã từ những bứt rứt hôm qua, và nghĩa là tôi buộc phải lên đường tìm đến một cõi bờ thanh tịnh nào đó. Nghĩa là tôi sẽ có dịp tự giải tỏa cho tôi những nỗi buồn giằng co chưa được giải tỏa. Nghĩa là tôi sẽ có dịp tự trả lời dứt khoát những câu hỏi chưa được dứt khoát trả lời về thân phận con người. Nghĩa là - biết đâu - lòng tôi sẽ bình yên, nghĩa là tâm trí tôi sẽ thanh thản. Tôi tự thuyết phục tôi như vậy, thôi đừng quá bịn rịn với dĩ vãng nữa. Và tôi hát nhè nhẹ nho nhỏ với tôi:

Những hẹn hò từ nay khép lại
Thân nhẹ nhàng như mây
Chút nắng vàng giờ đây cũng vội
Khép lại từng đêm vui
(Trịnh Công Sơn, Như Một Lời Chia Tay)

Giã từ tất cả. Trong thoáng giây, tôi bất chợt nghe lòng tôi thật dễ chịu, thật nhẹ nhõm. Sẽ không còn bận bịu gì nữa cả. Không tiếc nuối gì nữa cả. Chia tay. Thật nhẹ nhàng quá, thật dễ dàng quá. Giã từ, bỏ tất cả ở lại phía sau. Một mình tôi đi tới với tôi. Những hẹn hò từ nay khép lại. Thân nhẹ nhàng như mây.

Cho dù vẫn còn đôi chút lúng túng, nhưng tôi vẫn bước tới. Vừa đi vừa nghe ngóng chung quanh. Lạ thật, như thể có cái gì đó nó níu kéo mình từ sau lưng. Tôi ngoái đầu nhìn lại. Kìa những thói quen cũ, những hình ảnh cũ, những xúc cảm cũ, những suy tưởng cũ - những người bạn dĩ vãng ấy. Chúng nó níu kéo tôi. Tôi giằng co với chúng nó. Rồi tôi tự khuyên bảo tôi: Tôi ơi, phải vượt qua thử thách chứ tôi. Phải mạnh mẽ lên chứ tôi. Trong lúc tôi tự thuyết phục mình như vậy thì chúng nó nhịp nhàng ca hát quanh tôi:

Đường quen lối từng sớm chiều mong
Bàn chân xưa qua đây ngại ngần
Làm sao biết từng nỗi đời riêng
Để yêu thêm yêu cho nồng nàn
(Trịnh Công Sơn, Như Một Lời Chia Tay)

Đã bao ngày thử thách, nhưng dường như không dễ vượt qua thử thách ấy, cái thử thách mà thoạt tiên tôi đã lầm tưởng là dễ vượt qua. Chân tôi bước đi nhưng lòng tôi bịn rịn không chịu bước đi. Nó, tình yêu ấy, nó níu kéo tôi, giằng co với thân thể tôi, với trái tim tôi, với trí óc tôi. Đã có những giây phút tôi phải thú thật sự yếu đuối của tôi, tôi phải nhìn nhận sức mạnh của nó. Nó, mà vẫn là sợi dây ràng buộc muôn thuở ấy. Nó, sợi dây không có dây ấy. Nó, hình bóng không có hình bóng ấy. Nó, cái hạnh phúc mà không hẳn là hạnh phúc ấy. Nó, cái phiền muộn mà không hẳn là phiền muộn ấy. Nó, những người bạn cũ ấy: những thói quen cũ, những hình ảnh cũ, những xúc cảm cũ, những suy tưởng cũ. Nhiều lần tôi tự hỏi, không biết chính nó bám theo chân tôi, hay là chân tôi bám theo chân nó? Hay là nó đang nằm quấn quyện trong từng bàn chân tôi bước bên đời?

Có nụ hồng ngày xưa rớt lại
Bên cạnh đời tôi đây
Có chút tình thoảng như gió vội
Tôi chợt nhìn ra tôi

Vừa đi bước bên đời, tôi chợt nhìn ra chân diện mục của tôi. Nhận ra cái tôi thật của tôi. Tôi là tôi bình thường như nhiều cái tôi khác giữa đời. Tôi là tôi có con tim thường xúc động mạnh trước những thân phận yếu đuối giữa đời. Tôi là tôi rất nhạy bén với từng giá trị mong manh giữa thế giới mong manh. Tôi là tôi đơn sơ mộc mạc từ trần gian hôm trước cho tới trần gian hôm nay. Tôi là tôi mà huyết thống được đan kết từ hằng triệu mảnh đời từ ngàn xưa cho tới tận ngày nay. Tôi là tôi gắn liền với xương thịt máu mủ của tiền nhân vô cùng. Tôi là tôi nối tiếp những mảnh thân phận phù du ngẫu nhiên của kiếp người của tôi. Tôi chợt nhìn ra tôi. Tôi rươm rướm nước mắt nhận ra cái tôi thật của tôi. 

"Tôi là ai mà còn ghi dấu lệ. Tôi là ai mà còn trần gian thế. Tôi là ai, là ai mà yêu quá đời này!" (Trịnh Công Sơn, Tôi Ơi Đừng Tuyệt Vọng).

Tôi đó, tôi là tôi Trịnh Công Sơn đó. Tôi là tôi đã ngao ngán trần gian điên đảo này tới não nuột, và tôi cũng là tôi yêu quí cuộc đời ngọt ngào này tới ngọn nguồn. Tôi đã khóc tức tưởi bao lần vì đau đớn giữa đời, và tôi cũng đã khóc nức nở bao lần vì hạnh phúc tràn lan.

Muốn một lần tạ ơn với đời
Chút mặn nồng cho tôi
Có những lần nằm nghe tiếng cười
Nhưng chỉ là mơ thôi
(Trịnh Công Sơn, Như Một Lời Chia Tay)

Tôi yêu đời từng ly từng tý, từng phút từng giờ. Tôi say mê những vẻ đẹp hồn nhiên xuất hiện bên đời tôi, nhưng tôi không kịp giữ lại tất cả những vẻ đẹp ấy trong vòng tay thân phận nhỏ bé của tôi. Trong nuối tiếc, tôi đành ngậm ngùi nghe thời gian lặng lẽ đi qua vội vàng, và cuốn trôi theo những vẻ đẹp thơ ngây của tôi.

Tình như nắng vội tắt chiều hôm
Tình không xa nhưng không thật gần
Tình như đá hoài những chờ mong
Tình vu vơ sao ta muộn phiền

Thời gian cứ trôi chảy lạnh lùng, trôi chảy luôn những vẻ đẹp thơ ngây của tôi, nó biến chuyện tình của tôi thành quá khứ, khiến tôi chao đảo trong lòng hiện tại, khiến tôi bơ vơ trong say tỉnh nhớ nhung.

Có nụ hồng ngày xưa rớt lại
Bên cạnh đời tôi đây…
Tiếng thì thầm từng đêm nhớ lại
Ngỡ chỉ là cơn say…
Có những lần nằm nghe tiếng cười
Nhưng chỉ là mơ thôi…

Hỡi tôi, hãy nhìn lại cuộc tình tôi và cuộc đời tôi. Có chân có giả, có thật có mộng chăng ta? Hay là tất cả chuyện tình đều chỉ là mơ thôi? Hay là tất cả chuyện đời đều chỉ là mộng thôi? Tôi ngước mắt nhìn xa xa ra cuối trời, tôi thấy hình như những đóa hoa vàng mơ hồ kia đang lên tiếng, bóng gió nói với tôi cái điều tôi không dám nghe: Nói rằng, rồi một ngày kia cuộc tình của tôi sẽ không còn ở lại với tôi, và rồi một ngày kia cuộc đời của tôi cũng sẽ không còn ở lại giữa đời.

Đóa hoa vàng mỏng manh cuối trời
Như một lời chia tay

Tôi không dám dừng lại ở câu hát chia tay xót xa đó. Tôi nghẹn ngào hát tiếp một đoạn khác, và một đoạn khác nữa. Hát để khỏi dừng lại tại lời chia tay. Hát lộn xộn. Hát như đang say, hát như đang mơ.

Có nụ hồng ngày xưa rớt lại
Bên cạnh đời tôi đây
Có chút tình thoảng như gió vội
Tôi chợt nhìn ra tôi…
Tiếng thì thầm từng đêm nhớ lại
Ngỡ chỉ là cơn say…
Có những lần nằm nghe tiếng cười
Nhưng chỉ là mơ thôi…

Tôi không dám dừng lại tại câu hát nào. Tôi nghẹn ngào hát tiếp, hết đoạn này tới đoạn khác, hết bài hát này tới bài hát khác. Hát lộn xộn. Hát như đang mơ giữa đời mộng, hát như đang say giữa đời mê. Hát cho tới khi tôi ngủ quên trong mê say.

QUANG TƯ THẠNH
(2016)





Bầu Trời Âm Nhạc
CHUYỆN TÌNH
CHIA TAY
CỦA TRỊNH CÔNG SƠN

Tiểu luận của  QUANG TƯ THẠNH

KHẢO LUẬN VỀ BÙI GIÁNG & TRỊNH CÔNG SƠN
NGUYEN QUANG THANH biên soạn
Khảo Luận Về Bùi Giáng và Trịnh Công Sơn  -  Nguyen Quang Thanh biên soạn
Website: www.nguyenquangthanh.com  -  tác giả tự trình bày