BÙI GIÁNG & TRỊNH CÔNG SƠN
Khảo Luận Về
NGUYEN QUANG THANH   biên soạn

ĐƯỜNG QUÊ ĐẬM ĐÀ

TỰA


Đường Quê Đậm Đà, thoạt tiên, muốn ghi lại vài hình ảnh của một cuộc hành trình ngắn trong một cuôc đời dài. Chỉ đơn sơ vậy thôi. Nhưng rồi, trong khi ghi chép, chợt thấy hành trình ngắn này gắn bó liền lạc dĩ nhiên với những cuộc hành trình ngắn khác trong quá khứ, và chắc chắn sẽ tác động đến những hành trình khác nữa trong tương lai. Lại cũng nhận thấy, không những nó gắn bó với riêng những cuộc hành trình của đời mình không thôi, mà còn gắn bó với những cuộc đời khác, nhiều cuộc đời khác nữa.

Cho nên, từ đó, Đường Quê Đậm Đà không còn là con đường quê thuần túy đất đá chạy dài giữa hai bờ cây cỏ như ban sơ dự định, mà nó đã tự nhiên hóa thành con đường quê có nhân tính, có tâm hồn, có trí tuệ, chạy dọc giữa cõi bờ sinh tử trăm năm.

Cho nên, rồi từ đó, Đường Quê Đậm Đà có khi sao chép những hình ảnh trung thực như nguyên bản, thật như một dòng sông, thật như một con đường làng, thật như một tấm lòng dưới bóng cây đa. Nhưng đôi khi cũng ghi chép những cảm xúc sương khói mơ hồ, như cảm xúc lúc bước dưới ánh trăng bên lá, như cảm xúc của những bước chân lặng lẽ giữa phố trưa, hoặc như cảm xúc từ những người bạn trẻ cùng với những người bạn đã già nối bước nhau đi giữa thiên thu cuộc đời muôn điệu…

Sở dĩ được may mắn yểu điệu duyên dáng như vậy, ắt hẳn là nhờ những tâm hồn đẹp vô giá trên đường quê tôi đi. Bao xiết cám ơn tất cả những tâm hồn, cám ơn các anh chị của tôi, bà con của tôi, các bạn tôi, đã tặng tôi nhiều vẻ đẹp ở đời, đã cho tôi cơ hội để ghi chép nó thành một đường quê đậm đà hương vị bất ngờ đối với tôi như thế này. 

Chúng tôi cũng cám ơn các bạn, đặc biệt là Hiền Huynh đại sư, Sanh Xuân tiên sinh, và Quỳnh Trân tiểu thư, đã khuyến khích tôi cầm bút, và đã độ lượng ghé mắt đọc Đường Quê Đậm Đà này tới tận cuối đường.

Nếu bạn đã có chiếu cố đến nó, thì có nghĩa là bạn đã đọc thấy ít nhiều kinh nghiệm trải qua của chính mình trong đó. Thì bạn có lẽ sẽ có lần bất chợt một hôm, ngoảnh đầu lại, nhìn thấy mình giữa nghìn đời, rồi có thể bất giác lẩm nhẩm vài câu hát của Trịnh Công Sơn rất quen thuộc với các bạn.

Em đi qua chuyến đò
ối a vui như ngày hội
Tôi xin làm quán đợi
Buồn chân em ghé chơi

Em đi qua chốn này
ối a sao em đành vội
Tôi xin làm đá cuội
Mà lăn theo gót hài

Tôi vui chơi giữa đời
ối a biết đâu nguồn cội
Cây trưa thu bóng lại
Mà tôi thu bóng tôi

Tôi vui chơi giữa đời
ối a biết đâu nguồn cội
Tôi thu tôi bé lại
Làm mưa tan giữa trờị

Chúng ta sẽ ca hát giữa đời bằng một tâm hồn mới, bằng một nhìn nhận mới về bài hát, nhìn nhận mới về mình và về cuộc đời.
Bạn à, nếu người là gót hài thì tôi xin làm đá cuội, nếu người là quán đợi thì tôi sẽ làm người buồn chân. Chúng ta sẽ cùng đi chung trên chuyến đò trần gian hè hội.
Là gót hài hay là đá cuội, là quán đợi hay là buồn chân, chẳng có gì trở ngại cả, vì tất cả chỉ là tên gọi mà thôi. Một cách gọi tên khác nữa, là gọi tên chúng ta là những hạt mưa, những hạt mưa nhẹ nhàng tan hòa giữa trời đất bao la vô tận. Những hạt mưa diễm xưa cũng không khác những viên đá cuội diễm xưa, tất cả đều cần có nhau như ngày sau sỏi đá cũng cần có nhau vậy đó, bạn à.



NGUYEN QUANG THANH
(2013)






trang HUYNH ĐỆ
Đ ư ờ n g Q u ê  Đ ậ m  Đ à
Bài & ảnh của
NGUYEN QUANG THANH



“Nếu người ta cưỡng bách triết lý phải lên tiếng, thì triết lý sẽ có thể trả lời: “Hỡi dân tộc bất hạnh! Có phải lỗi của ta đâu, nếu ta phải sống một cuộc đời lang thang phiêu bạc trên đất mi, nếu như ta phải lẩn trốn và giả trang, như thể ta là một kẻ tội đồ và các ngươi là quan tòa lên án? Hãy nhìn nàng Nghệ Thuật, chị em của ta! Nghệ thuật cũng chịu chung số phận như ta. Chúng ta phải tị nan nơi các dân tộc dã man và chẳng còn biết phải phụng hiến tâm thành của mình cho ai nữa. Nơi đây, quả thế, ta và Nghệ Thuật không còn lý do hiện hữu nữa. Nhưng các vị quan tòa đoán án chúng ta cũng sẽ lên án các ngươi nữa, và bảo cùng các ngươi: trước hết, các ngươi hãy có một nên văn minh đi đã, rồi các ngươi sẽ học biết được triết lý muốn gì và triết lý có thể làm gì.”

(F. Nietzsche, Triết Lý Hy Lạp Thời Bi Kịch, Trần Xuân Kiêm dịch)


Khảo Luận Về Bùi Giáng và Trịnh Công Sơn  -  Nguyen Quang Thanh biên soạn
Website: www.nguyenquangthanh.com  -  tác giả tự trình bày